Тарих мұғалімі

Атақты Есет батырдың сауыты оның кесенесі жанындағы мұражайда сақталмақ

Yerdos — Mon, 13 Jan 2014 02:21:16 GMT

Есет Көкіұлы тарихқа өз халқының тәуелсіздігі үшін қажымас күрес ретінде енді, елді шет жұрттық басқыншылардан қорғады және үш жүздің тұтас мемлекетке бірігуіне үлес қосты.

Ақтөбе облысының Алға ауданындағы Бестамақ кентінде орналасқан Есет батырдың мемориалдық кешені жанында мұражай және зиярат етушілерге арналған қонақүй ашылды, деп хабарлайды inform.kz.

Қазақтың аңызға айналған батыры мәңгі тыныстап жатқан жерге зиярат етушілер мен туристер легі толастамайды, олардың саны жыл асқан сайын арта түсуде.

Бұдан 10 жыл бұрын мұнда шағын қонақүйі салынған болатын, қазіргі кезде ол келушілерге тарлық ете бастады. Сондықтан да Ақтөбе облысының басшылығы өткен жылы кешенді кеңейтуге шешім қабылдады. 2013 жылы «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 140 миллион теңге, сондай-ақ демеушілер қаражаттары тартылып, қонақүй мен асхана орналасқан жаңа ғимарат салынды. Оның салтанатты ашылуына облыс әкімі Архимед Мұхамбетов қатысты.

«Ақтөбе жерінде ержүрек батырлар мен жауынгерлер аз болмаған. Есет Көкіұлы - қазақтың даңқты батырларының бірі, Кіші жүздің тама руынан шыққан қолбасшы. Ол тарихқа өз халқының тәуелсіздігі үшін қажымас күрес ретінде енді, елді шет жұрттық басқыншылардан қорғады және үш жүздің тұтас мемлекетке бірігуіне үлес қосты. біз, оның бүгінгі ұрпақтары, атақты бабаларымызды әрқашан да мақтанышпен еске алуға тиіспіз», - деп атап өтті әкім.

Мұнда 180 орындық асханадан басқа намазхана, демалыс бөлмелері мен мұражай орналасқан. Енді мұражайда аңызға айналған батырдың салмағы сегіз келі тартатын сауыты қойылатын болады, бұрын бұл жәдігер облыстық тарихи-өлкетану мұражайында сақталған болатын. Жергілікті мұражайды экспонаттармен толықтыру үшін мұрағаттық тарихи материалдар жинаумен мұқият айналысу қажет, деп атап өтті әкім.

Алдағы уақытта мемориалдық кешенге келетін жол жөнделіп, оның бүкіл инфрақұрылымын абаттандыру көзделуде.

«Бауыржан Момышұлы» тарихи телефильмінің алдын ала көрсетілімі өтті

Yerdos — Fri, 06 Dec 2013 02:58:36 GMT

«Хабар» Агенттігінің идеясымен түсірілген даңқты қолбасшы, Кеңес одағының батыры Бауыржан Момышұлы туралы тарихи телефильмнің бірінші бөлімінің алдын ала көрсетілімі өтті.

Телетуынды ағымдағы желтоқсан айының 17-жұлдызынан бастап «Хабар» арнасынан көрсетіледі деп жоспарлануда. Аталмыш телефильм «Хабар» Агенттігі мен режиссер Ақан Сатаевтың Тәуелсіздік күніне тартқан сыйы болмақ. Күні кеше ғаламтор желісінде жарияланған телехикаяның ресми трейлерінің өзі мыңнан астам көрсетілім жинап үлгерген болатын.

Фильмнің бірінші маусымының сценарийін Тимур Жақсыбаев жазды. Оған Александр Бектің «Арпалыс» атты повесінің бірінші бөлімі негіз болған. Фильмде батальон командирі ретінде ұрысқа қосылған Бауыржан Момышұлының алғашқы шайқасы, оның майдандас достарының екіұдай көңіл-күйі, өзіне де, өзгеге де талапшыл командирдің жаужүрек мінезі туралы баяндалады. Басты рөл - М.Әуезов атындағы академиялық драма театрының актері Еркебұлан Дайыровқа бұйырды. Батырдың жары Жамалдың рөлін Әсел Сағатова, генерал Панфиловты Виктор Ашанин, лейтенант Қасеновті Саят Есембаев сомдады.

«Бұл кез-келгеннің басына қона бермейтін бақ қой, сол бақты бағалай білген абзал деп ойлаймын. Маған сенім артқан осы телефильмнің авторы - «Хабар» агенттігіне, Ақан ағаға рахмет айтқым келеді. Мен де осы кісілердің сенімдерін ақтап шығуға барынша тырыстым. Шынымды айтсам, осы жолы Баукеңнің шығармашылығына, мінезіне қатты ғашық болдым. Кімді ойнап жатқанымды білуім керек қой. Сондықтан, Баукеңді зерттеу барысында қазақта осындай азаматтың барына қуандым. Біз онымен мақтануымыз керек. Кейінгі біздің өскелең ұрпаққа үлкен тілегім, құлақтарына алтын сырға Бауыржанның кім екенін білсін, таныссын. Негізі, Баукеңнің бойындағы тұнып тұрған батырлық әр қазақтың жігітінің қанында бар. Сол жұрнақ бәрінде бар. Егер ол болмаса, осыншама ұлан-ғайыр жерді кезінде біздің жігіттер алып қалмас еді», - дейді басты рөлді сомдаушы актер Еркебұлан Дайыров.

Ойлануды талап ететін тарих

Yerdos — Thu, 21 Nov 2013 11:18:52 GMT

Ашаршылықтың себептері жөнінде бірнеше болжамдар бар, оның ішінде КСРО-дағы аштық сол кезде елді басқарған басшының жіті арандатушылығымен болған. Орасан зор құрылыстар және партияның кеудемсоқтық жобалары маңызды, оның ішінде сауда ресурстарын талап етті, алайда, бұл мәселелерді нарықтық жолмен шешудің орнына, партия сауда салымын жүргізді.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Мемлекет тарихы институтында «Террордың» және 1930 жылдардағы КСРО-дағы аштықтың қарқынын және ықпалын жаңа тұрғыдан түсіну» тақырыбында «дөңгелек үстел» отырысы болды.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Мемлекет тарихы институтында «Террордың» және 1930 жылдардағы КСРО-дағы аштықтың қарқынын және ықпалын жаңа тұрғыдан түсіну» тақырыбында «дөңгелек үстел» отырысы болды. Тарихи көзқарас тұрғысындағы маңызды сауалға Мемлекет тарихы институтының ғылыми қызметкерлері, Л. Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университетінің, Назарбаев университетінің профессорлық-оқытушы құрамы, сондай-ақ осы тарихта Кеңес Одағынан бері маманданып келе жатқан, әлемге танымал ғалым Стивен Уиткрофт қатысты.
Тарихшылардың көтерген тақырыбының өзектілігі, Қазақстандағы қайғылы оқиғаға – миллиондаған қазақстандықтардың өмірін қиған ашаршылық зобалаңына 80 жыл толуына байланысты болып отыр. Мемлекет тарихы институтының директоры Бүркітбай Аяғанның пікірінше, «дөңгелек үстел» жұмысының ерекшелігі: бір проблеманы зерттеп жатқан, алайда сол жылдары орын алған оқиғаны әртүрлі елестететін және түсінетін қазақстандық және батыс ғалымдарының диалогқа қатысу фактісі болып табылады.
Ашаршылықтың себептері жөнінде бірнеше болжамдар бар, оның ішінде КСРО-дағы аштық сол кезде елді басқарған басшының жіті арандатушылығымен болған. Стивен Уиткрофт бұл сауал жөнінде басқа көзқарасты қолдайды – ашаршылыққа Кеңес Одағының өте жөнсіз саясат жүргізуі және оған қисынсыз табиғи факторлардың душар болуы себеп болған. Қазақстандық ғалымдардың да көзқарасы шамамен ұқсас: кеңес мемлекетінің экономикалық саясаты қате болған және ештеңемен нығайтылмаған. Б. Аяған түсіндіргендей, орасан зор құрылыстар және партияның кеудемсоқтық жобалары маңызды, оның ішінде сауда ресурстарын талап етті, алайда, бұл мәселелерді нарықтық жолмен шешудің орнына, партия сауда салымын жүргізді.
Институт директоры Бүркітбай Аяған айтқандай, келесі жылы мамыр айында институт ұжымы әзірлеген «1928-1932 жылдардағы ашаршылық туралы ақиқат» атты кітап жарыққа шығады. Ғалымдар кітапта оқиғаның бастапқы себептерін табуға және мән-жайды талдауға тырысты. Еңбектің алғы сөзін профессор Стивен Уиткрофт жазады.
Материалды Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Мемлекет тарихы институты ұсынды.
http://e-history.kz сайтынан алынған